اگر در بخشهای عجیبتر یوتیوب یا تیکتاک وقت نمیگذرانید، احتمالاً با خودتان گفتهاید:
«چی؟ واقعاً چنین چیزی مطرح شده؟ جوابش که قطعاً نه است، درست میگم؟»
پاسخ کوتاه این است: نه.
دنبالهدار 3I/ATLAS یک فضاپیمای بیگانه نیست. اما با این حال، جرم آسمانی بسیار جالبی محسوب میشود.
حرف I در نام آن مخفف Interstellar (میانستارهای) است و عدد 3 نشان میدهد که این جرم، سومین جرم میانستارهای شناختهشده است؛ یعنی از خارج منظومه شمسی وارد آن شده است.
چنین اجرامی بسیار نادر هستند و فرصت منحصربهفردی برای مطالعه مستقیم تکههایی از سامانههای ستارهای دیگر فراهم میکنند. دنبالهدار 3I/ATLAS از بخش «دیسک ضخیم» کهکشان راه شیری آمده است؛ ناحیهای قدیمیتر از کهکشان که نشان میدهد این جرم احتمالاً میلیاردها سال از منظومه شمسی ما قدیمیتر است.
- چه زمانی میتوانیم انتظار دریافت پاسخی از یک تمدن بیگانه را داشته باشیم؟
- آیا موجودات فضایی وجود دارند؟ مطالعه جدید نشان میدهد دانشمندان واقعا چه فکر میکنند
منبع شایعه فضاپیمای بیگانه چیست؟
بخش زیادی از بحث درباره اینکه آیا 3I/ATLAS میتواند یک فضاپیمای بیگانه باشد یا نه، به نوشتهها و حضورهای رسانهای آوی لوب (Avi Loeb)، استاد اخترشناسی دانشگاه هاروارد، برمیگردد. او معتقد است برخی اخترشناسان خیلی سریع این احتمال را رد کردهاند.
برای مثال، لوب ادعا کرده که شواهد فعالیت دنبالهداری در واقع نتیجهی ردیابی اشتباه جرم در آسمان بوده و باعث تار شدن تصویر آن شده است، نه فعالیت واقعی یک دنبالهدار.
اما همانطور که اخترشناس مشهور کارل ساگان گفته است:
«ادعاهای خارقالعاده، به شواهد خارقالعاده نیاز دارند.»
بسیاری از اخترشناسان در پاسخ به ادعای لوب نشان دادهاند که ردیابی این جرم بهدرستی انجام شده است. اجماع علمی فعلی این است که 3I/ATLAS رفتار یک دنبالهدار را نشان میدهد، چون واقعاً یک دنبالهدار است؛ هرچند از یک منظومه ستارهای دیگر آمده باشد.
چرا اصلا ایده فضاپیمای بیگانه مطرح میشود؟
یک دلیل منطقی برای مطرح شدن چنین فرضیهای وجود دارد:
انسانها خودشان تاکنون پنج جرم میانستارهای ساختهاند.
کاوشگرهای فضایی:
Pioneer 10
Pioneer 11
Voyager 1
Voyager 2
New Horizons
در حال ترک منظومه شمسی هستند و هرگز بازنخواهند گشت. حتی اگر انسانها هرگز به ستارههای دیگر سفر نکنند، فناوری ساخت بشر این کار را انجام داده است. بنابراین منطقی است تصور کنیم تمدنهای دیگر هم شاید فضاپیماهایی ساخته باشند که از سامانه ستارهای خود خارج شدهاند.
آیا میتوان فضاپیماهای بیگانه را تشخیص داد؟
مقالهای جالب از اخترشناس James R. A. Davenport و همکارانش پیشنهاد میکند که بررسی اجرام میانستارهای برای یافتن نشانههای فعالیت غیرطبیعی یا مصنوعی ارزشمند است.
برخی از این نشانهها میتواند شامل موارد زیر باشد:
تغییر غیرعادی مدار
شکل بسیار عجیب یا هندسه مصنوعی
سطحی که بهوضوح ساختگی به نظر برسد
ارسال سیگنال یا هر نوع انتقال انرژی
چنین رفتارهایی با ابزارهای امروزی اخترشناسی بهراحتی قابل تشخیص هستند. اما دنبالهدار 3I/ATLAS هیچ رفتار غیرعادی از خود نشان نداده است.