پاسخ به این سوال ساده نیست و به تعریف ما از تاریکی واقعی بستگی دارد. در منظومه شمسی، هسته دنبالهدار بورلی (Borrelly) به دلیل جذب نور بسیار زیاد، یکی از تاریکترین نقاط شناخته شده است.1 در مقیاس بزرگتر جهان هستی، مناطقی که آلبیدوی پایین دارند (مانند سیاره فراخورشیدی TrES-2 b)، یا مناطقی که در سایهی دائمی قرار دارند (مانند برخی دهانههای قطبی ماه)، یا ابرهای غبار متراکم (مانند حبابهای بوک)، و یا صرفاً مناطق بسیار دور از منابع نوری، کاندیدای تاریکترین مکانها هستند.
درک «تاریکی واقعی» در فضا
شاید به نظر برسد که فضا یک پهنهی وسیع از تاریکی است، اما در واقعیت، تاریکی واقعی و سیاهترین سیاه در کیهان به طرز شگفتانگیزی نادر است.
درخشش پسزمینه کیهانی: بخش عمدهای از جهان تحت تأثیر درخشش پسزمینهای قرار دارد که ناشی از پراکندگی نور توسط گرد و غبار کیهانی است. این پراکندگی باعث میشود فضا حتی بسیار فراتر از ستارگان، بدرخشد.
طیف الکترومغناطیسی: تاریکی به نحوه تعریف ما بستگی دارد. اگرچه نور مرئی در برخی نقاط کم است، اما طول موجهای دیگری از طیف الکترومغناطیسی (مانند پرتوهای گاما یا فرابنفش) تقریباً با همهچیز در تماس هستند. به این معنی که فضا، اگر در کل طیف دیده شود، بسیار نورانی است.
آلبیدوی پایین: جذبکنندههای نور
یکی از عوامل کلیدی در ایجاد تاریکی، آلبیدو (Albedo) یا میزان نور منعکس شده از یک سطح است. اجرام کیهانی که از مواد جذبکننده نور ساخته شدهاند، بسیار تیره به نظر میرسند.
| جسم | میزان انعکاس نور (آلبیدو) | توضیحات |
| آینه ایدهآل | $100\%$ | آلبیدوی $1$ |
| زمین | تقریباً $30\%$ | متوسط |
| زغال چوب | $4\%$ | مثال زمینی |
| هسته دنبالهدار بورلی | کمتر از $3\%$ | تاریکترین نقطه در منظومه شمسی |
| سیاره فراخورشیدی TrES-2 b | کمتر از $1\%$ | تاریکترین سیاره فراخورشیدی شناختهشده |
تاریکترین نقاط منظومه شمسی:
دنبالهدار بورلی (Borrelly): هسته این دنبالهدار ۵ مایلی (۸ کیلومتری) که از گرد و غبار و یخ تشکیل شده، تنها کمتر از ۳ درصد از نور خورشید را بازتاب میدهد و بر اساس رکوردهای جهانی گینس، یکی از تاریکترین نقاط شناختهشده در منظومه شمسی ما است.
دهانههای قطبی ماه و پلوتون: دهانههایی در قطبهای ماه یا پلوتون به دلیل زاویه کم خورشید و ارتفاع لبه دهانهها، هرگز نور خورشید را دریافت نمیکنند و در “سایهی دائمی” قرار دارند و بسیار تاریک هستند.
تاریکترین نقاط جهان هستی:
سیاره فراخورشیدی TrES-2 b: این سیاره فراخورشیدی تنها کمتر از ۱ درصد از نور را بازتاب میدهد.2 گمان میرود دلیل آن وجود مقادیر زیادی بخارات سدیم و اکسید تیتانیوم گازی در جو آن باشد.
سیاهچالهها (Black Holes): سیاهچالهها به دلیل به دام انداختن نور ورودی که از افق رویداد عبور میکند، تاریک به نظر میرسند. با این حال، در داخل آنها، نور به دام افتاده باعث میشود که محیط بسیار روشن باشد.
مناطق مسدودکننده نور و نقاط دوردست
تاریکی همچنین میتواند در اثر مسدود شدن نور ستارگان مجاور یا فاصله بسیار زیاد از هر منبع نوری ایجاد شود.
ابرهای غبار متراکم (حبابهای بوک): این تودههای متراکم غبار کیهانی، مانند حباب بوک Barnard 68، تقریباً تمام نور مرئی ستارگان اطراف را مسدود میکنند و به شکل “سوراخی در آسمان” ظاهر میشوند. این ابرها از مخلوطی از هیدروژن مولکولی، اکسیدهای کربن، هلیوم و غبار سیلیکات تشکیل شدهاند، هرچند این میزان مسدودسازی در طیف فروسرخ کمتر است.
مناطق دوردست کیهان: بر اساس دادههای تلسکوپ نیوهورایزنز (New Horizons)، مناطق بسیار دور از منابع نوری (گوشههای بیرونی کهکشان) ۱۰ برابر تاریکتر از آسمان نزدیک زمین هستند، هرچند که همچنان تحت تأثیر درخشش پسزمینه کیهانی قرار دارند.
اهمیت تاریکی: دید ما از کیهان
جالب است بدانید که زمین ما در یک فضای نسبتاً تاریک در کهکشان راه شیری قرار گرفته است که به ما این امکان منحصر به فرد را میدهد تا دید بدون مانعی به عمق فضا داشته باشیم. این “حباب” تاریک نقش مهمی در توسعه اخترشناسی ایفا کرده است.