چرا نمی‌توانید خودتان را قلقلک بدهید؟

برای بسیاری از ما، واکنش قلقلک متناقض است – شیطنتی که الهام می‌گیرد معمولاً لذت‌بخش است، اما تحریک بیش از حد اعصاب و از دست دادن کنترل می‌تواند ناراحت‌کننده باشد. چه آن را لذت‌بخش، ناراحت‌کننده یا چیزی بین این دو بدانید، نمی‌توانید خودتان را قلقلک بدهید. اما چرا؟

کارشناسان به Live Science گفتند که پاسخ این سوال به این مربوط می‌شود که مغز از قبل از حس قابل پیش‌بینی و مورد انتظار قلقلک خود آگاه است و آن را کم‌اهمیت جلوه می‌دهد.

دیوید ایگلمن، عصب‌شناس دانشگاه استنفورد، به Live Science گفت: “این به این دلیل است که مغز همیشه در حال پیش‌بینی آینده است. مغزها فقط واکنشی نیستند؛ آنها سعی می‌کنند آنچه را که در آینده قرار است اتفاق بیفتد حدس بزنند.”

هر زمان که عملی را انجام می‌دهید، قشر حرکتی اولیه، بخشی از مغز شما که مسئول شروع پیام است، یک کپی از فرمان – یک “کپی وابران” – را به بسیاری از مناطق مغز شما می‌فرستد تا برای اطلاعات حسی که قرار است به دلیل اعمال شما به دست آید، آماده شود.

شاید بخواهید یک مداد بردارید. مغز شما پیامی به بازو و انگشتان شما می‌فرستد و به آنها می‌گوید که مداد را بگیرند و آن را بردارند. اما این پیام را فقط به ماهیچه‌هایی که آن حرکت را ایجاد می‌کنند نمی‌فرستد. به طور همزمان کپی‌هایی را به قشر حسی تنی شما، بخشی از مغز که اطلاعات حسی ورودی را پردازش می‌کند، و به قشر بینایی شما، بخشی که مسئول پردازش بینایی است، می‌فرستد.

کنستانتینا کیلتنی، عصب‌شناس موسسه کارولینسکا در استکهلم، توضیح می‌دهد که مغز از سیگنال‌هایی که به ماهیچه‌ها می‌فرستد برای پیش‌بینی اینکه چگونه چیزی که ما شروع می‌کنیم قبل از اینکه حتی آن را تجربه کنیم، احساس می‌شود، استفاده می‌کند.

کیلتنی آزمایشگاه Somatosensation & Gargalesis را اداره می‌کند که به طور مناسبی آزمایشگاه لمس و قلقلک نامیده می‌شود. او و تیمش با استفاده از تکنیک‌های تصویربرداری مغز مانند fMRI و مگنتوانسفالوگرافی، بررسی می‌کنند که آیا مغز لمس انجام شده توسط خود را متفاوت از لمس تولید شده توسط چیز دیگری درک می‌کند یا خیر.

کیلتنی به Live Science گفت که مردم به طور مداوم شدت لمس خود را ضعیف‌تر از لمس خارجی درک می‌کنند. این فقط ادراک نیست. تصویربرداری عصبی تایید می‌کند که مغز به لمس‌های خود تولید شده واکنش کمتری نشان می‌دهد.

از آنجایی که این احساسات قابل پیش‌بینی هستند، مغز آنها را کم می‌کند. از نظر علمی، ما احساسات خود تولید شده را تضعیف می‌کنیم. اما اگر آن پیش‌بینی‌ها با آنچه اتفاق می‌افتد مطابقت نداشته باشند، مغز شما متوجه می‌شود.

دیوید اشنایدر، دانشیار علوم اعصاب در دانشگاه نیویورک که در مورد خودآگاهی صوتی مطالعه می‌کند، مثالی را با Live Science به اشتراک گذاشت. او در ایمیلی نوشت: “وقتی در ماشین را می‌بندید، انتظار دارید صدای “تق” قابل پیش‌بینی را بشنوید. اگر به جای آن صدای “تق تق” بشنوید، مغز شما فوراً آن را به عنوان یک خطا تشخیص می‌دهد و شما برمی‌گردید و کمربند ایمنی را از چارچوب در بیرون می‌آورید.”

مردم نسبت به محرک‌های خارجی – که توسط تمام حواس تشخیص داده می‌شوند – هوشیار هستند زیرا توجه به آنها می‌تواند برای بقا حیاتی باشد. تصور کنید که در حال راه رفتن هستید. قدم‌های شما صدا ایجاد می‌کند. شنیدن صدای قدم‌های خودتان مهم نیست، بنابراین مغز شما صدا را کاهش می‌دهد. اما کسی که پشت سر شما راه می‌رود می‌تواند یک تهدید باشد، بنابراین توجه به آن مهم است.

این پدیده منحصر به انسان نیست. اشنایدر نمی‌تواند از موش‌هایی که مطالعه می‌کند بپرسد که آیا صدای قدم‌های خود را می‌شنوند یا خیر، اما می‌تواند فعالیت عصبی را در ناحیه پردازش شنوایی مغز آنها ثبت کند. وقتی این کار را انجام می‌دهد، متوجه می‌شود که نورون‌ها به سختی به صدای قدم‌های خودشان واکنش نشان می‌دهند.

او در ایمیلی نوشت: “این به این دلیل نیست که موش نمی‌تواند آنها را بشنود یا مغز نمی‌تواند آنها را تشخیص دهد. زیرا اگر موش ثابت بایستد و همان صداها از طریق بلندگو پخش شوند، همان نورون‌ها واکنش‌های بزرگی ایجاد می‌کنند.”

پس چرا نمی‌توانید خودتان را قلقلک بدهید؟ یک دست را در زیر بغل مقابل خود قرار دهید. مغز شما قبل از اینکه حتی حرکت کنید می‌داند دست شما به کجا می‌رود. به طور همزمان به مناطقی از مغز شما که انگشتان را در زیر بغل شما حس می‌کنند می‌گوید که هیچ چیز مهمی در اینجا اتفاق نمی‌افتد. توجه نکن. اما اگر کس دیگری – یک تولیدکننده خارجی – به آن زیر بغل بیاید، حس تقویت می‌شود، نه تضعیف. مغز شما آماده نیست. قلقلک جواب می‌دهد.

ناتوانی در قلقلک دادن خود، صرفاً نتیجه یک سازگاری قابل توجه است که برای بقا تنظیم شده است.

ایگلمن گفت: “برای قلقلک، به غافلگیری نیاز دارید. وقتی کس دیگری به سمت شما می‌آید، دقیقاً نمی‌دانید که چه کاری انجام خواهد داد. اما از آنجایی که عمل خود را پیش‌بینی می‌کنید، قلقلک‌آور نیست.”

برخی استثناها وجود دارد. افراد مبتلا به اسکیزوفرنی برای تشخیص چیزهایی که خودشان شروع کرده‌اند از چیزهایی که انجام نداده‌اند، مشکل دارند، به این معنی که می‌توانند خودشان را قلقلک بدهند. ایگلمن فرض می‌کند که این یک مسئله زمان‌بندی است. آنها ممکن است بتوانند خودشان را قلقلک بدهند زیرا اغلب در پیش‌بینی حرکات و احساسات بعدی خود مشکل دارند.

ایگلمن گفت: “اسکیزوفرنی بر توانایی مغز برای تمایز اعمال خود تولید شده از اعمال خارجی تأثیر می‌گذارد. اگر آن سیستم پیش‌بینی با شکست مواجه شود، حتی لمس خودتان می‌تواند غافلگیرکننده باشد.”