فیلها به هوش، رفتار اجتماعی پیچیده، حافظه و جثهشان، از جمله گوشهای غولپیکرشان، مشهور هستند. گوشهای فیلهای آفریقایی (Loxodonta africana) میتوانند تا ۶.۶ فوت (۲ متر) طول و ۴ فوت (۱.۲ متر) عرض داشته باشند، در حالی که فیلهای آسیایی (Elephas maximus) گوشهای کمی کوچکتر و گردتر دارند.
این حدود ۱۷ درصد طول بدن آنها است، که به این معنی است که اگرچه آنها حیوانی با بزرگترین گوشها هستند، اما در واقع حیوانی با بزرگترین گوشها نسبت به اندازه بدنشان نیستند. این عنوان به جربوای گوشدراز (Euchoreutes naso) میرسد، اما داشتن گوشهایی به ارتفاع ۶ فوت همچنان چشمگیر است.
پس چرا گوشهای فیلها اینقدر بزرگ هستند؟ کارشناسان به لایو ساینس گفتند که دلیل عملی برای اندازه بزرگ آنها وجود دارد: این کار به خنک نگه داشتن فیلها کمک میکند.
ویلیام سندرز، دیرینهشناس مهرهداران در دانشگاه میشیگان که متخصص فیلهای فسیلی است، به لایو ساینس گفت که حیوانی به این بزرگی گرمای زیادی تولید میکند، به ویژه در ساواناها، جنگلها و علفزارهای گرمی که در آن زندگی میکنند. اما برخلاف انسانها، فیلها واقعاً عرق نمیکنند. در عوض، آنها موهای بدن بسیار کمی دارند و “دستگاههای خنککننده تماشایی” دارند – گوشهای بزرگ پر از رگهای خونی بزرگ که به این حیوانات غولپیکر در تنظیم دمای بدنشان کمک میکند.
آدوایت جوکار، متصدی دستیار دیرینهشناسی مهرهداران در موزه تاریخ طبیعی فلوریدا، گفت: “وقتی حیوان خیلی گرم میشود، میتواند خون را به داخل گوشهایش بفرستد و سپس آنها را تکان میدهد.” گوشهای فیل پوست نازکی دارند که فقط چند میلیمتر ضخامت دارد و رگهای خونی که از آنها عبور میکنند بزرگ هستند، و این امر به فیلها امکان میدهد تا حدود ۲۰ درصد از خون بدن خود را در هر زمان از طریق گوشهایشان عبور دهند.
هرچه گوشها بزرگتر باشند، سطح بیشتری برای دفع گرما به هوای اطراف دارند. از آنجایی که خون جاری در آنها گرمتر از هوا است، گرما به محیط اطراف فیل منتقل میشود. خون خنکتر سپس به بدن باز میگردد و به کاهش دمای کلی بدن حیوان کمک میکند، جوکار به لایو ساینس گفت. حیوانات میتوانند رگهای خونی خود را بسته به سرد یا گرم بودن هوا منقبض یا منبسط کنند، که به تنظیم دمای بدن آنها کمک میکند.
به گفته جوکار و سندرز، سوابق فسیلی این ایده را تأیید میکند. ماموتها، که از بستگان فیلهای امروزی هستند، برای اولین بار در آفریقا تکامل یافتند. جوکار گفت که با شروع مهاجرت آنها به مناطق سردتر، گوشهایشان به تدریج کوچکتر شد.
سندرز توضیح داد: “ما از ماموتهای پشمالوی مومیاییشده در سیبری، برای مثال، میدانیم که آنها در مقایسه با فیلهای آفریقایی ساوانا گوشهای بسیار کوچکی دارند.” “داشتن خز برای آنها مهمتر بود، درست است؟ آنها بیدلیل پشمالو نبودند، و دلیل آن حفظ گرمای بدنشان بود. بنابراین قضیه برعکس است.”
در حالی که احتمالاً فیلها گوشهای بزرگ خود را برای خنک نگه داشتن خود دارند، گوشهای آنها کاربردهای دیگری نیز دارند. برخی مطالعات نشان میدهند که فیلها از گوشهای خود برای هدایت امواج صوتی استفاده میکنند، که میتواند به آنها در شنیدن صداهای با فرکانس پایینتر کمک کند. فیلها همچنین میتوانند ارتعاشات با فرکانس پایین را از طریق پاهای خود تشخیص دهند، که گیرندههایی به نام جسمهای پاسینی دارند که میتوانند ارتعاشات را از طریق بدن آنها منتقل کنند. بنابراین، فیلها با ترکیب پاهای خود و استخوانهای بزرگ گوششان، میتوانند در دهها مایل ارتباط برقرار کنند.
سندرز گفت که گوشهای بزرگ آنها به این حیوانات بسیار اجتماعی کمک میکند تا با یکدیگر ارتباط برقرار کنند.
او گفت: “آنها نمیتوانند با تکان دادن پنجههایشان علامت بدهند، بنابراین باید از راههای دیگری علامت بدهند.” برای مثال، فیلهایی که قصد حمله دارند، گوشهای خود را به جلو میآورند و به سرعت شروع به حرکت دادن آنها میکنند تا بزرگتر به نظر برسند.
او افزود: “این نشانه این است که آنها واقعاً عصبانی هستند. و آن زمانی است که شما باید ماشین خود را دنده عقب بگذارید یا خیلی سریع آن منطقه را ترک کنید.”